دانش فضایی

دانش فضایی

صفحه نخست . مقاله‌های علمی . مهندسی فضایی . مکانیک مدارهای فضایی، قوانین حرکت سیاره‌ای کپلر

 

سه‌شنبه, ۷ امرداد ۱۳۹۳

این مطلب تا کنون ۱۶۹۲۰ بار خوانده شده است

یکشنبه، ۲۱ شهریور ۱۳۸۹

مکانیک مدارهای فضایی، قوانین حرکت سیاره‌ای کپلر

 
مکانیک مدارهای فضایی، قوانین حرکت سیاره‌ای کپلر

حاصل بیش از ۲۰ سال تحقیقات کپلر در زمینه دینامیک سیارات منظومه خورشیدی٬ در غالب سه قانون که در دو مرحله منتشر شد و به قوانین حرکت سیاره‌ای کپلر و یا به اختصار قوانین کپلر مشهورند، سرنوشت دنیا را عوض کرد.امروزه از قوانین کپلر به منظور بررسی حرکت ماهواره‌ها به دور زمین٬ ارسال کاوشگران فضایی به اعماق بیکران فضا و اعزام فضانورد به مدار زمین و سطح ماه استفاده می‌شود.

 

 
این مطلب با پشتیبانی  آزمایشگاه تحقیقات فضایی، تولید و منتشر شده است.

 
. www.spacerl.com .
 

علم مکانیک مدارهای فضایی، بخشی از دانش فضایی است که به بررسی حرکت اجرام سماوی اعم از طبیعی و مصنوعی تحت اثر مستقیم گرانش سایر همسایگان فضایی خود می‌پردازد. برای درک صحیح این علم باید به صدها سال قبل برگردیم، یعنی به زمانی که یافتن مدلی صحیح جهت پاسخگویی به چگونگی حرکت اجرام منظومه شمسی نسبت به هم٬ بزرگترین هدف منجمان آن روزگاران بوده است. در این راه خواهیم آموخت که مباحثات فراوان بر سر یافتن مرکز عالم چگونه پای نوع بشر را به فضا باز کرد. ما شما را دعوت می‌کنیم مطالعه این سلسله مقالات را از  قسمت اول آغاز کنید.

مکانیک مدارهای فضاییمکانیک مدارهای فضایی

در جستجوی مرکز عالم | کشف قانون کیهانی | قوانین حرکت سیاره‌ای کپلر
 

یوهانس کپلر٬ دانشمند و ریاضیدان و منجم سرشناس آلمانی

 یوهانس کپلر٬ دانشمند٬ ریاضیدان و منجم سرشناس آلمانی

متولد: ۲۷ دسامبر ۱۵۷۱٬ اشتوتگارت ، آلمان
مرگ: ۱۵ نوامبر ۱۶۳۰ (۵۸ سالگی)
ملیت: آلمانی
فعالیت: ستاره‌شناسی ، طالع‌بینی ، ریاضیات
و فلسفه طبیعی
شهرت: قوانین حرکت سیاره‌ای کپلر

امروزه ما در جایی از تاریخ ایستاده‌ایم که کاوشگران فضایی مرزهای منظومه شمسی را در می‌نوردند، مریخ‌نوردها هر روز بخش جدیدی از سرزمین‌های پهناور مریخی را کاوش می‌کنند، سالها از زمانی که انسان قدم بر سطح ماه گذاشته است، می‌گذرد و تلسکوپ‌های فضایی با دقتی بی‌نظیر تصاویری شگفت‌آور از سرزمین‌های دور در اختیار ما قرار می‌دهند. بشر رؤیای سفر و اقامت در مریخ و فراتر از آن را در سر می‌پروراند و آینده خود را در فضا جستجو می‌کند.

همه این پیشرفت‌ها و کاوش‌های مهیج علمی و تمامی کاربردهایی که از فضا و فناوری فضایی می‌شناسیم مانند مخابرات، هواشناسی و ناوبری فضایی٬ مدیون سه قانون ساده و کارآمد هستند که به اختصار قوانین کپلر نامیده می‌شوند. در ادامه به تشریح قوانین سه گانه کپلر و چگونگی استفاده از آنها در محاسبات نجومی و انجام سفرهای فضایی خواهیم پرداخت.

یوهانس کپلر٬ ریاضیدان و منجم سرشناس آلمانی قرون ۱۶ و ۱۷ میلادی که در رصدخانه سلطنتی امپراتور بوهمیا، رودولف یازدهم، استخدام شده بود، در موقعیتی استثنائی قرار داشت که باعث شده بود انبوهی از اطلاعات رصدی دقیق تیکو براهه در دسترس وی قرار گیرد. کپلر به مدل زمین مرکزی براهه اعتقادی نداشت و می‌دانست که مدل خورشید مرکزی کپرنیک با قوانین ریاضی و نتایج رصدی مطابقت خوبی دارد. اما او که فردی مذهبی بود و اعتقادات کهن دینی درباره زمین مقدسی که مرکز عالم قرار داده شده بود، در اعماق وجودش لانه داشت به سختی می‌توانست خود را به پیروی از این مدل جدید قانع کند و از طرفی هم نمی‌توانست آنچه را می‌دید انکار کند.

تا بدان روز به جز مدل بهاسکارای هندی و سجزی سیستانی، در همه مدلها مدار گردش سیارات و ستاره‌ها به دور جرم مرکزی را دایره می‌دانستند. دایره شکل مقدس و متقارنی بود که از نظر قدما با نظم مورد انتظار از آفریننده منظم گیتی٬ همخوانی بیشتری از خود نشان می‌داد. کپلر نیز به پیروی از همین عقیده به سختی تلاش می‌کرد تا حرکت سیاره مریخ را در مدلهای گوناگونی که تا آن روز ارائه شده بود توجیح نماید. کپلر مریخ را از آن جهت انتخاب کرده بود که در اطلاعات به ارث رسیده از براهه، عدم تقارن زیادی در حرکت این سیاره مشاهده نمود.

همه تلاش‌ها و محاسبات ناموفق بود تا زمانی که به عقیده خود کپلر بر وی وحی نازل گردید. سرانجام زمانی که کپلر مدار مریخ را بیضی شکل فرض کرد٬ مدل خورشید مرکزی را به کار برد و مریخ را سیاره‌ای بیرونی نسبت به زمین در نظر گرفت٬ صاحب مدلی از سپهر گردون شد که در آن همه اجرام سماوی در جای خود شروع به حرکتی منظم٬ دقیقاً مطابق با واقعیت رصدی نمودند. 

حاصل بیش از ۲۰ سال تحقیقات کپلر در زمینه دینامیک سیارات منظومه خورشیدی در غالب سه قانون که در دو مرحله منتشر شد و به قوانین مداری کپلر یا قوانین حرکت سیاره‌ای کپلر و یا به اختصار قوانین کپلر مشهورند، سرنوشت دنیا را عوض کرد. ما امروزه از قوانین کپلر به منظور بررسی حرکت ماهواره‌ها به دور زمین٬ ارسال کاوشگران فضایی به اعماق بیکران فضا و اعزام فضانورد به مدار زمین و سطح ماه استفاده می‌کنیم. کپلر ابتدا دو قانون اول را منتشر نمود و پس از حدود ۱۰ سال قانون سوم را نیز به جامعه علمی زمان خود معرفی کرد. 

قوانین سه‌گانه کپلر می‌گویند که:

  •  سیارات در گردش به دور خورشید روی یک مدار بیضی شکل حرکت می‌کنند که خورشید در یکی از کانونهای آن قرار دارد

  • خط واصل بین هر سیاره و خورشید در زمانهای مساوی، مساحتهای مساوی را جاروب می‌کند

  • مربع پریود (مدت زمان یک گردش کامل) حرکت هر سیاره به دور خورشید متناسب است با مکعب نیم قطر اصلی بیضی مدار

قوانین کپلر در واقع قوانین حاکم بر مداری است که اجسام سماوی تنها تحت تأثیر نیروی وزن همسایگان خود روی آن حرکت می‌کنند. این قوانین حرکت دائمی زمین به دور خورشید و یا ماه به دور زمین را به خوبی توجیه می‌کنند و همچنین پیچیده‌ترین محاسبات مداری به منظور تعیین و بهبود مسیر ماهواره‌ها و یا کاوشگران فضایی و پیش‌بینی موقعیت و مدار پسماندهای فضایی نیز به کمک همین قوانین به ظاهر ساده صورت می‌گیرد.

همان‌طور که گفته شد حرکت مدارگردها بر مدارهای کپلری تنها تحت تأثیر متقابل نیروی وزن مدارگرد و جسم مرکزی که می‌تواند خورشید٬ زمین و یا هر جرم سماوی دیگری باشد٬ صورت می‌پذیرد. مفهوم این حرف این است که بدون توجه به کوتاه بودن مسیر مدار و یا طولانی بودن آن٬ اگر مدارگردی انرژی مداری لازم برای حرکت در چنین مداری را کسب نماید٬ باقی مسیر را بدون نیاز به هیچ نیروی جلوبرنده‌ای و یا به عبارتی بدون نیاز به هیچ موتوری طی خواهد کرد. البته امروزه مفاهیم جدیدتری نیز در دینامیک مدارهای فضایی مطرح می‌باشد که عموماً با عناوینی همچون مدارهای غیر کپلری و یا حرکت در فضا با موتورهای روشن یاد می‌شود.


.  قانون اول کپلر
قانون اول کپلر می‌گوید که سیارات در گردش به دور خورشید روی یک مدار بیضی شکل حرکت می‌کنند که خورشید در یکی از کانونهای آن قرار دارد.

مدار بیضی شکل، بسیاری از مشخصات مداری، از این شکل ساده به دست می‌آید
بسیاری از مشخصات مداری یک مدار بیضی شکل ، از این شکل ساده به دست می‌آید

a =  نیم قطر اصلی مدار
b =  نیم قطر فرعی مدار (مدار دایروی مداری است که در آن a=b باشد)
r =  فاصله بین مرکز جرم مدارگرد و مرکز جرم جسم مرکزی
rp = شعاع حضیض مدار (کمترین فاصله بین مراکز جرم دو جسم مدارگرد و مرکزی)
ra = شعاع اوج مدار (بیشترین فاصله بین مراکز جرم دو جسم مدارگرد و مرکزی)
υ = جابجایی واقعی (این زاویه در جهت حرکت اندازه‌گیری می‌شود)
True Anomaly
 

یوهانس کپلر تنها به بیان توصیفی قوانین حاکم بر سیارات اکتفا نمود اما هنگامی که نیوتن سرانجام توانست با استفاده از سه قانون حرکتی و قانون عمومی گرانش خود٬ حرکت سیارات به دور خورشید را به فرمول درآورد، متوجه شد که مسیر حرکت مدارگردها به دور جرم مرکزی از فرمولی کلی تبعیت می‌کند که با توجه به شرایط مختلف، مکان هندسی یکی از مقاطع مخروطی خواهد بود. بدین ترتیب واضح است که بیضی حالت خاصی از حرکت مداری می‌باشد.

در واقعیت شکل مدار اجرام سماوی و یا مدارگردهای مصنوعی نظیر ماهواره‌ها می‌تواند یکی از اشکال گوناگون مقاطع مخروطی نظیر دایره٬ بیضی٬ سهمی و هذلولی باشد. اگر چهار مدار به اشکال یاد شده داشته باشیم که کمترین فاصله مسیر (حضیض مدار) این مدارها تا مرکز جرم جسم مرکزی٬ مقداری مساوی باشد٬ انرژی مداری یک مدارگرد روی آنها به ترتیب از دایره به هذلولی افزایش می‌یابد. یعنی اگر بخواهیم یک ماهواره را به جای مدار دایروی روی مداری سهمی شکل به دور زمین بفرستیم باید موتورهای موشک فضایی را مدت زمان بیشتری روشن نگه داریم.


مقاطع مخروطی و اشکال چهارگانه مدارهای فضایی

این قانون همچنین نکته دیگری را نیز در خود نهفته دارد. در این قانون قید شده است که سیارات روی مسیری بیضی شکل به دور خورشید می‌چرخند به گونه‌ای که خورشید در یکی از کانون‌های بیضی قرار گرفته باشد. اما نکته مهم نهفته و ناگفته اما مشخص قانون اول کپلر آنجاست که در واقع در این قانون صحبت از مرکز جرم خورشید است و نه کل خورشید. بنابراین مدارگردهایی مانند سیارات منظومه شمسی برای خورشید و یا ماهواره‌ها برای زمین٬  همواره به گونه‌ای به دور جسم مرکزی خود که در دو مثال قبلی به ترتیب خورشید و زمین بودند٬ می‌چرخند که مرکز جرم خورشید یا زمین بر کانون بیضی یا مرکز دایره یا کانون سهمی منطبق باشد. بنابراین نمی‌توان ماهواره‌ای بر یک مدار کپلری مستقر نمود که برای مثال به دور قطب شمال زمین بچرخد.

اصل چرخش و حرکت نیز از نکات کلیدی حرکت در فضای ماوراءجو محسوب می‌شود. زیرا تنها با حرکت به دور جسم مرکزی است که نیروی گریز از مرکز قادر به خنثی نمودن نیروی وزن مدارگرد خواهد بود و بدین ترتیب سیاره یا ماهواره به سمت جسم مرکزی سقوط نخواهد کرد.

 

.  قانون دوم کپلر
قانون دوم کپلر می‌گوید که خط واصل بین هر سیاره و خورشید در زمانهای مساوی، مساحت‌های مساوی را جاروب می‌کند. این موضوع در شکل زیر به خوبی نشان داده شده است.  بیان دیگری از قانون دوم کپلر این است که سرعت مدارگرد با توجه به فاصله مرکز جرم آن از مرکز جرم جسم مرکزی تغییر می‌یابد. با توجه به این قانون مشخص می‌شود که سرعت خطی مدارگرد در فواصل دور از جسم مرکزی مانند اطراف نقطه اوج کاهش و در مناطق اطراف نقطه حضیض افزایش می‌یابد. بیشترین سرعت مدارگردی در نقطه حضیض و کمترین آن در نقطه اوج هر مداری می‌باشد.

قانون دوم کپلر



.  قانون سوم کپلر
قانون سوم کپلر می‌گوید که بین نیم قطر اصلی مدار و پریود حركت مدارگرد بر حول جسم مركزی رابطه‌ای وجود دارد. این رابطه مستقیم بوده و عبارت است از این که مربع پریود حرکت مدارگرد متناسب است با مکعب نیم قطر اصلی مدار٬ یعنی :  a3 ≈ T2   از قانون سوم کپلر می‌توان فهمید که با بزرگتر شدن فاصله نقاط اوج و حضیض مدار٬ زمان لازم برای یک‌بار گردش مدارگرد به دور جسم مرکزی افزایش می‌یابد.
 

.   .   .   .   .
 

انتشار عمومی قوانین کپلر نگاه مردم را به مقدسات سماوی که سال‌ها بر فراز آسمان‌ها جولان می‌دادند٬ تغییر داد. اما سال‌ها طول کشید تا این تغییر صورت پذیرد. افکار و ایده‌های مترقی یوهان کپلر پس از مرگ وی مدت‌ها فراموش شد تا اینکه دانشمندان دیگری مانند گالیله و نیوتن به بررسی مجدد آنها پرداختند. کپلر خود در یکی از نوشته‌هایش آورده است:«من كتاب خود را می‌نويسم، تفاوتی ندارد اگرخوانندگان آن مردان امروزی باشند و يا مردمی از آينده٬ اين كتاب می‌تواند سالها انتظار خوانندگان واقعی خود را بكشد، مگر نه اینکه خداوند نيز شش هزار سال انتظار كشيد تا تماشاگری برای آفرینش او پيدا شود.»

قوانين کپلر به صورت تجربی و بر اساس نتايج ثبت شده مشاهدات رصدی تيکو براهه  استخراج شده بود. تا آن زمان هنوز رياضيات و فيزيک بر اين قوانين حاکم نشده بود و هیچکس نمی‌دانست که اجرام سماوی به چه دليلی با اين نظم به دور يک جرم مرکزی می‌چرخند. مباحث عميق، پيچيده و پر تنشی درباره اين قوانين در جوامع علمی آن زمان در جريان بود و همه به دنبال قانونمند کردن اين نتايج تجربی بودند تا اینکه نيوتن بوسیله سه قانون حرکتی و قانون عمومی گرانش خود قوانین کپلر را به نظم ریاضی درآورد.

نيوتن و کپلر يافته‌های خود را مديون تحقيق در مورد حرکت سيارات به دور خورشيد هستند. اما امروزه ما می‌دانيم که قوانين آنها حرکت هر دو جرمی را در فضا تشريح می‌نمايد. با استفاده از همان قوانین امروزه ماهواره‌ها با دقت بی‌نظیری به دور زمین می‌چرخند و فضاپیماهای متعددی مرزهای دانایی بشر را روز به روز گسترش می‌دهند.

شاید روزی شما که امروز خواننده این مقاله از وب‌گاه دانش فضایی هستید نیز به فضا سفر کنید. آن روز از شما انتظار می‌رود که حتما به یاد  آریابهاتا٬ بهاسکارا٬ ابوریحان بیرونی٬ ابوسعید سجزی٬ نیکلاس کپرنیک٬ تیکو براهه٬ یوهانس کپلر٬ گالیلئو گالیله٬ اسحاق نیوتن و بسیاری دیگر از دانشمندان و بزرگان علم و دانش سیاره زمین باشید.

 

قسمت سوم

قسمت دوم .

قسمت اول .

مکانیک مدارهای فضایی:

^   

برای تهیه این مقاله از منابع زیر استفاده شده است:
       ... مکانیک مدارهای فضایی
       ... Johannes Kepler
       ... Kepler's laws of planetary motion
       ... Kepler and His Laws

. شهرام یزدان‌پناه، پژوهشگر٬ نویسنده و مدرس دانش و فناوری فضایی .

شهرام یزدان‌پناه   آزمایشگاه تحقیقات فضایی   مقاله‌های علمی   مهندسی فضایی   مکانیک مدارهای فضایی   قوانین کپلر   

کلیدواژه‌ها:

ارسال به بالاترین  ارسال به دنباله  ارسال به فیس‌بوک  ارسال به دلیشز  ارسال به گوگل بوکمارک  ارسال به گوگل باز  ارسال به کلوب دات کام  


آخرین مطالب منتشر شده در دانش فضایی

چند مطلب تصادفی از دانش فضایی

::  ترانه دانش‌دوست  ::
سلام
می‌خواستم بدانم که از کجا می‌توان یک کتاب معتبر درباره مکانیک مدارهای فضایی پیدا کرد و چرا فرمول ها را برایمان نمی‌نویسید.

من خیلی تمایل دارم مسیر فضاپیماها را محاسبه کنم. آیا از این علم می‌توان برای پیش‌بینی رصد ایستگاه بین‌المللی فضایی استفاده کرد؟

سلسله مقالات مکانیک مدارهای فضایی در این وب‌سایت که شما قسمت سوم آن را در این صفحه ملاحظه می‌فرمایید٬ هنوز در ابتدای کار قرار دارد و به زودی به مراحل فرمول‌نویسی و حل مثال‌های جذاب فضایی خواهد رسید.

دانش فضایی از همه علاقمندان به دانش مکانیک مدارهای فضایی دعوت می‌کند تا با مطالعه مداوم این سلسله مقالات٬ لذت سفرهای فضایی را در ذهن خود درک نمایند.

دانش فضایی:

::  عباس وفانژاد  ::
باسلام خدمت شما من می خواستم که بجای پیوند شما در وبلاگم لوگوی شما را بگذارم.اگر میشه کد لوگوی خودتون را برایم ایمیل کنید

E-mail:abbasvafa1377@yahoo.com

لوگوی دانش فضایی را در نوار ابزار سمت راست وب‌سایت می‌یابید. در پایان از لطف شما سپاسگزاریم

دانش فضایی:

::  محمد رستگارفر  ::
با سلام . من دانشجوی مهندسی ژئوماتیک دانشکده فنی نقشه برداری سازمان جغرافیایی هستم . سایت خوبی دارید . در رابطه با مدار ماهواره می توانید از کتاب ژئودزی ماهواره ای مهندس محمد شاهکار و کتاب مبان فیزیک در سنجش از دور و فناوری ماهواره دکتر مباشری (دانشگاه صنعتی خواجه نصیر ) استفاده کنید .

::  رضا سلطانی  ::
در رابطه با سوال خانم دانش دوست توصیه میکنم کتاب دینامیک نوشته مریام فصل سوم بخش حرکت در میدان نیروی مرکزی را مطالعه بفرمایند.البته مطالعه این بخش نیاز به تسلط کافی بر معادلات دیفرانسیل و آشنایی با مقاطع مخروطی در هندسه تحلیلی دارد.

::  عباس  ::
باسلام
من قبلا به شما گفته بودم لوگوتون را ببینم ولی من میخواهم که کد شما را داشته باشم تا در وبلاگم بگذارم

به زودی تولید و در همین وب‌سایت در دسترس قرار خواهد گرفت.

دانش فضایی:

::  فریبا رفیعی  ::
سلام
من به دانستنیهای فضایی خیلی علاقه مندم و میخواستم بدونم کتاب راهنمایی شبیه یک لغت نامه فضایی هست که بهم معرفی کنین بخونم ممنونم

با موسسه طبیعت آسمان شب تماس بگیرید

دانش فضایی:

::  طیبه  ::
لطفا یک منبع مناسب (علاوه بر سلسله مقالات این وبسایت ) برای درس مکانیک مدار های فضایی معرفی کنید

متاسفانه منابعی که ما می شناسیم تماما انگلیسی هستند. اگر فکر می‌کنید مناسب است می‌توانید با یک جستجوی ساده در اینترنت کتاب‌های خوبی پیدا کنید.

دانش فضایی:

::  محمد  ::
با سلام
از گردانندگان دانش فضایی به خاطر زحماتی که در زمینه گسترش علم می کشند و بویژه از آقای شهرام یزدان پناه به خاطر مقاله " مکانیک مدارهای فضایی" سپاسگزارم
از خداوند منان برای شما آرزوی توفیق دارم

::  اکبر yahoo.com  ::
با سلام به تمام دانشمند فضایی
شما فکر نمی کنید تمام دانشمندان اشتباه بزرگی کردند؟چون اگر مدار بیضی باشد اونوقت باید در 360روز دوبار تابستان باشد و دو بار زمستان و
من به راحتی می تونم علم فیزیک را متحول کنم اگر می خواهید پول بدهد تا اقای نیوتن را زیر سوال ببرم برای اطلاعات بیشتر به من ایمل بزنید با تشکر جوان 22 ساله

خیلی ممنون
ما افراد زیادی را سراغ داریم که بدون پول گرفتن نیوتن که سهل است انیشتین را هم زیر سوال می‌برند.
ترجیح می‌دهیم پولمان را برای سفر به فضا پس‌انداز کنیم
ارادتمند
نیوتن

دانش فضایی:

::  یوسف اکبری  ::
برنامه به زبان فرترن در مورد قوانین کپلر می خوام

متاسفانه ما نداریم!

دانش فضایی:

::  شیدا شرقی  ::
سلام.من به شدت به کمک نیاز دارم لطفا اگه میتونید راهنمایی ام کنید.من دانشجوی کارشناسی ارشد هندسه هستم در شاخه ی سیستم های دینامیکی قصد دارم پیایان نامه ام رو درباره حرکت سیارات و شهابها کار کنم چه منبع و یا مقاله ای به من کمک می کنه؟

کتاب Astrodynamics

دانش فضایی:

::  یاسمن  ::
با سلام و سپاس
به نظر من مدار سیارات به شکل یک دایره است ولی خورشید در مرکز آن قرار نگرفته بلکه نزدیک به یکی از کمان های دایره قرار دارد که در این صورت ما فقط یک تابستان داریم ولی در نظریه ی دانشمندان دیگر که می گویند مدار سیارات به شکل بیضی است دارای 2 تابستان و 2 زمستان می باشیم
باتشکر از شما

چطور به این نتیجه رسیدید؟!!!

دانش فضایی:

::  fatima  ::
یک سوال داشتم.آیا سیارات کار انجام می دهند؟ مگر نیرویی که از طرف خورشیدو خودشان به هم وارد می کنند خنثی نمی شود؟

::  ابراهیم فلاح  ::
من با اصل گرانش مشکل دارم وآن هم بخاطر خطای ادراکی بشر ازسقوط اجسام بود که نیوتون آن رابه عنوان جاذبه زمین تلقی میکرد
زیرا قوانین حاکم بر وزن وسقوط اجسام با هم سازگاری ندارن

!!!

دانش فضایی:

نظر شما چیست؟                         
 
*  نام و نام خانوادگی
*  پست الکترونیک
(نمایش داده نخواهد شد)
آدرس وبگاه

دانش فضایی همواره آماده پاسخگویی به پرسش‌های شما درباره مقالات منتشر شده٬ است .

شما همچنین می‌توانید با استفاده از این فرم اطلاعات تکمیلی خود را درباره این مطلب با سایر خوانندگان دانش فضایی به اشتراک بگذارید.

 

صفحه نخست

رویدادهای فضایی

مقاله‌های علمی

مراكز فضایی دنیا

اینترنت و فضا

ارتباط با ما

درباره دانش فضایی

انوشه انصاری

ایران در فضا

رادیو دانش فضایی

تلویزیون دانش فضایی



آخرین مطلب:

 

RSS Feed

با عضو شدن در لیست علاقمندان دانش فضایی، اولین کسی باشید که مطالب این وب‌سایت را می‌خوانید٬ می‌بینید یا می‌شنوید:

::  عضو شوید  ::


دوست دانش فضایی شوید

فیدبرنر دانش فضایی دانش فضایی در توییتر دانش فضایی در فیس‌بوک دانش فضایی در فرندفا دانش فضایی در پیغامک 

تبلیغات
موسسه طبیعت آسمان شب٬ فروشنده انواع تلسکوپ و دوربین دوچشمی٬ میکروسکوپ٬ لوازم عکاسی٬ سه پایه و مقر٬٬ کتاب و پوستر و طراح و سازنده انواع رصدخانه و آسمان نما
خرید و فروش انواع تلسکوپ
 

 

معرفی یک کتاب فضایی
معاهدات و اصول فضای ماورای جو سازمان ملل متحد
معاهدات و اصول ماورای جو سازمان ملل متحد

 

دانشنامه فضایی٬ سازمان فضایی ایران
مجله نجوم
پارس اسکای

آویا٬ پایگاه اطلاع‌رسانی هوافضای ایران

نظر خود را درباره دانش فضایی به آلکسا بگویید

قطار وبگردی

ايروشاپ٬ اولين فروشگاه اينترنتي تخصصي مهندسي هوافضا

پرسش و پاسخ‌های کانوت

صفحه نخست   .  درباره دانش فضایی   .  نقشه سايت   .  تماس با دانش فضایی  انوشه انصاری٬ بانوی ایرانی در فضا

 برداشت از مطالب وب‌سايت   دانش فضایی  به شرط ذكر منبع و ايجاد لينك به صفحه مطلب مورد نظر،  آزاد است